İNSANLIK NÜKLEER FÜZYONLA SONSUZ ENERJİYE ULAŞABİLİR Mİ?
Nükleer füzyonla sonsuz ve temiz enerjiye ulaşma hayali onlarca yıldır sürüyor. Birçok ülkede büyük çaplı çalışmalar var. Nükleer füzyon, mevcut santrallerde kullanılan fisyon teknolojisinden farklı. Nükleer füzyon nedir, çalışmalar ne durumda? Detaylar h
19 Aralık 2022 Pazartesi 16:25
Güneş ve diğer yıldızlar enerjilerini füzyon reaksiyonlarından alıyor. Bilim insanları yıldızlarda meydana gelen bu tepkimeyi dünya şartlarında da oluşturmak istiyor.
Yapılan her çalışma, insanlığı nükleer füzyondan sonsuz ve temiz enerji üretme hayaline daha fazla yaklaştırıyor. Bu teknolojide ilkleri başarmak tüm aktörler için kritik, haliyle rekabet de hayli yüksek.
Çin’in 2028’e kadar nükleer füzyonla enerji üretmeyi hedeflediği gündeme geldi. Ardından İngiltere, 2040 yılına kadar inşa etmeyi planladığı prototip füzyon enerji santralini kuracağı yeri açıkladı. Geçtiğimiz günlerdeyse ABD Enerji Bakanı Granholm, Ulusal Ateşleme Tesisinde çalışan bilim insanlarının füzyon ateşlemesini başardığını duyurdu. Bu açıklama büyük bir heyecanla karşılandı.
Nükleer füzyon nedir?
Füzyon enerjisi, iki hafif atom çekirdeğinin birleşerek daha ağır bir çekirdek oluşturmasıyla meydana geliyor. Bu reaksiyon sonucunda çok büyük miktarda enerji açığa çıkıyor. Tabi bunu başarabilmek hayli zor. Reaksiyonu başlatmak için çok yüksek sıcaklık ve basınç değerlerine ulaşmak gerek.
Nükleer fizik alanında çalışan akademisyen Prof. Dr. Niyazi Meriç, “Güneş sürekli gözümüzün önünde ve bize bu enerjiyi sağlıyor. ‘Bu ortamı dünyada elde edebilir miyiz?’ diye düşünülmeye başlandı. Eğer elde edilebilirse bütün enerji ihtiyacımız giderilir. Bunun üzerinde araştırmalar yapıldı, altmış yıldır devam ediyor neredeyse” diye anlatıyor.
Bu çalışmaların oldukça maliyetli olduğunun altını çizen Meriç, ABD’deki çalışma için 3,5 milyar dolar harcandığından bahsediyor. İngiltere, Rusya, Çin, Amerika… Füzyon enerjisini gerçekleştirmek için birçok ülkede çalışmalar var. Meriç, “Dışarıdan verdikleri enerji elde ettikleri enerjiden çok büyük. Dolayısıyla bu maliyeti karşılayamıyorlar” diyor.
ABD füzyon enerjisinde büyük bir bilimsel buluşu açıkladı
Amerika'daki çalışma neden önemli?
Füzyon araştırmalarında, “tokamak, stellarator” gibi çeşitli sistemler kullanılıyor. ABD’de yapılan çalışmadaysa lazerlere dayalı bir sistem kullanıldı.
Nükleer füzyon araştırmalarının kalbinde, verilen enerjiden daha fazlasını almak, yani verimlilik var. Söz konusu deney bu açıdan dünyada bir ilk. İlk kez bir nükleer füzyonda reaksiyonu başlatmak için verilen enerjiden daha fazla enerji üretildi.
Prof. Dr. Meriç, “Ağustos ayında verdikleri enerjinin 0,70’ini anca alabiliyorlardı. Aralık ayında 1,5’a yükselttiklerini söylüyorlar. Yani 2,05 megajul enerji vermişler. Bunun karşılığında 3,15 megajul enerji elde etmişler ama bunun verimli olarak çalışabilmesi için en azından verdikleri enerjinin 10 katını elde edebilmeleri gerekiyor. Yani burada alacakları çok fazla yol var” diyor.
Füzyon ve güvenlik
Füzyon ateşlemesini başardıklarını duyururken Granholm, “bilimsel başarının ulusal güvenliği güçlendirdiğini” ifade etti. Peki, füzyon ve güvenlik arasında nasıl bir ilişki var?
Prof. Dr. Meriç füzyon ve atom bombaları arasındaki ilişkiyi şöyle açıklıyor: “Füzyon, bir kaza olsa reaktörde hemen sönüyor. Tek başına patlama gücü yok ama mesela füzyon bombalarından bahsediyoruz.
Füzyon bombası fisyon bombasından, atom bombası diye bildiğimiz şeyden, çok daha güçlü. Atom bombasının önüne füzyon bombasını yerleştiriyorlar. Atom bombası atılınca 100 milyon santigrat derece sıcaklığa erişiyor. Eriştiği anda önündeki füzyon bombası ortaya çıkıyor, yani harekete geçiyor ve çok daha güçlü şekilde bombayı patlatabiliyorsunuz. O bölgeye daha fazla zarar veriyor. Yani orada bu enerjiyi bir atom bombasından sağlıyorsunuz.”
Nükleer füzyon ve fisyon arasındaki farklar
Nükleer füzyon ve fisyon birbirinden farklı teknolojiler. Mevcut nükleer enerji santrallerinde ağır atomların parçalandığı fisyon teknolojisi kullanılıyor. İşlem sonunda ise ortaya çıkan radyoaktif atıkların çok uzun zaman güvenle saklanması gerekiyor.
Füzyonda ise durum farklı... Prof. Dr. Meriç şöyle anlatıyor:
“Füzyonda hiçbir atık yok ortada. Çekirdek birleşiyor ve helyum oluşuyor. Helyum da kararlı bir çekirdek, yani radyoaktif değil. Ortada nükleer bir atık yok. O yüzden bir yerde yeşil enerji. İnsanlığa çok fazla zarar vermiyor. Bütün insanların nükleer fisyona karşı çıkmalarının sebebi arkasında bıraktığı kül. ‘Biz bu külü ne yapacağız?’ diyorlar. Hiçbir tarafa atamıyorsun.
Füzyonda söylenecek çok fazla bir şey yok. Çünkü ortada kül yok. Atılacak herhangi bir şey de yok. Enerjiyi elde ediyorsun, işine gelmediği zaman da kapatıyorsun hepsi bu kadar.”
Çin'de temiz enerji deneyi: Yapay Güneş rekor sıcaklığa ulaştı
Nükleer füzyon ne zaman gerçek olabilir?
Uluslararası Termonükleer Deneysel Reaktör (ITER), ‘Yapay Güneş’, ‘Kompakt Füzyon Reaktörü’ gibi projeler sürüyor ama füzyonda henüz tam anlamıyla sona gelinmiş değil.
Nükleer füzyon enerjisinin günlük kullanıma girmesi için daha zaman olduğunun altını çizen Meriç, “Üç sene sonra da hayatımıza girebilir, otuz sene sonra girmeyebilir de” diyor.
Grafik: M. Furkan Terzi
TRT
GALERİLER
- Cumhurbaşkanı Tatar, GKK Görgülü’yü ziyaret ettiCumhurbaşkanı Ersin Tatar, Güvenlik Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral İlker Görgülü’yü ziyaret etti. Cumhurbaşkanlığı’ndan verilen bilgiye göre, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı’nın Boğaz’daki karargâhını ziyaret eden Cumhurbaşkanı Tatar, burada Güvenli25 Kasım 2024 Pazartesi 20:26KIBRIS
- Cumhurbaşkanı Tatar, Erenköy Mücahitler Derneği heyetini kabul ettiCumhurbaşkanı Ersin Tatar, Erenköy Mücahitler Derneği Başkanı Ahmet Yıldırım ve beraberindeki heyeti kabul etti. Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Tatar, ziyaretten duyduğu memnuniyeti dile getirerek, Erenköy’de verilen mücadel25 Kasım 2024 Pazartesi 19:18KIBRIS
- Ombudsman bütçesi Komite’de onaylandıYüksek Yönetim Denetçisi (Ombudsman) bütçesi, Cumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi’nde oy birliğiyle onaylandı. UBP Gazimağusa Milletvekili Resmiye Eroğlu Canaltay başkanlığındaki komite toplantısında, Ombudsman İlkan Varol da yer al25 Kasım 2024 Pazartesi 19:13KIBRIS
- Limanlarla ilgili konular ve toplu iş sözleşmelerinin düzenlenmesi konuşulduMeclis Genel Kurulu’nda, ülkedeki limanlar, limanların özelleştirilmesi, elleçleme işi için ihaleye çıkılması ve toplu iş sözleşmelerinin düzenlenmesi konuları konuşuldu. Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, Meclis Başkanı Ziya Öztürkler başkanlığında, yasama25 Kasım 2024 Pazartesi 17:46KIBRIS
- Şiddetli fırtınanın etkileri Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nun gündemindeydiHafta sonu yaşanan kuvvetli fırtınanın etkileri Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu’nun da gündemindeydi. Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulunda CTP Grubu adına Genel Başkan Tufan Erhürman “Tabi ve gayri tabi afet” başlıklı konuşma yaptı.25 Kasım 2024 Pazartesi 17:46KIBRIS
- Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı bütçesi komitede onaylandıCumhuriyet Meclisi Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi, 1 milyar 936 milyon 92 bin TL’lik Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı bütçesini oy çokluğuyla kabul etti.25 Kasım 2024 Pazartesi 17:46KIBRIS
- Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı bütçesi görüşülüyorEkonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi’nde 1 milyar 936 milyon 92 bin TL’lik Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençlik ve Çevre Bakanlığı bütçesi görüşülüyor. Görüşmeye, Bakan Fikri Ataoğlu ve bürokratlar da katıldı.25 Kasım 2024 Pazartesi 17:26KIBRIS
- Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Çavuş, fırtınadan zarar gören köy ve bölgelerde incelemelerde bulunduTarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, fırtınadan zarar gören köy ve bölgelere giderek incelemelerde bulundu. Bakanlıktan verilen bilgiye göre, üreticilerle bir araya gelen Çavuş, Genel Tarım Sigortası Fonu, Tarım Dairesi, Hayvancılık Dairesi ve V25 Kasım 2024 Pazartesi 17:26KIBRIS
- Hasipoğlu: CTP erken seçime ivediliği geri çekerek, zamanı olmadığını gösterdiUBP Genel Sekreteri Oğuzhan Hasipoğlu, Meclis Başkanlık seçimi sonrası erken seçim tartışmalarının kendileri için sona erdiğini belirterek, Ana muhalefet CTP’nin de erken seçim önergesine ivediliği geri çektiğini açıkladı.25 Kasım 2024 Pazartesi 16:08KIBRIS
- 2025 Mali Yılı Merkezi Devlet Yönetimi Bütçe Yasa Tasarısı’nın görüşülmesine devam ediliyorCumhuriyet Meclisi’nde bugünkü Genel Kurul toplantısının ardından toplanan Ekonomi, Maliye, Bütçe ve Plan Komitesi’nde 2025 Mali Yılı Merkezi Devlet Yönetimi Bütçe Yasa Tasarısı’nın görüşülmesine devam ediliyor.25 Kasım 2024 Pazartesi 15:08KIBRIS
VİDEOLAR
- Erdoğan, NATO Genel Sekreteri Rutte’yi kabul ettiTürkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’yi kabul etti. TC Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ndeki basına kapalı kabul, yaklaşık 1 saat sürdü. Kabulde, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve Milli Savunma Bakanı Yaşar Güle25 Kasım 2024 Pazartesi 19:13DÜNYA
- Ekonomik İşbirliği Teşkilatı “4. Ekoturizm Uzmanlar Grubu Toplantısı” Girne’de yapılıyorKuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ev sahipliğinde yapılan (KKTC)Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) “4. Ekoturizm Uzmanlar Grubu Toplantısı” başladı. Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanlığı ile Başbakan Yardımcılığı, Turizm, Kültür, Gençli25 Kasım 2024 Pazartesi 14:28KIBRIS
- Meclis Genel Kurulu toplandıCumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, bugün saat 12.15’te, Meclis Başkanı Ziya Öztürkler başkanlığında, yasama öncelikli olmak üzere, yasama ve denetim faaliyetlerini gerçekleştirmek üzere toplandı.25 Kasım 2024 Pazartesi 12:53KIBRIS
- KKTC ve Azerbaycan’daki Reklamcılık örgütleri işbirliği protokolü imzaladıKıbrıs Türk Reklamcılar ve Tasarımcılar Birliği Derneği (REK-DER) ile Azerbaycan Reklam və Marketinq Sahəsinin İnkişafına Dəstək İctimai Birliyi (RMID) arasında karşılıklı işbirliği protokolü imzalandı.25 Kasım 2024 Pazartesi 12:38DÜNYA
- KKTC Rekabet Kurulu ile T.C. Rekabet Kurumu arasında işbirliği protokolü imzalandıKKTC Rekabet Kurulu ile Türkiye Cumhuriyeti Rekabet Kurumu arasında işbirliği protokolü imzalandı. Lefkoşa Concorde Otel’de yer alan ve Ekonomi ve Enerji Bakanı Olgun Amcaoğlu’nun da katılarak konuşma yaptığı törende, protokole, KKTC Rekabet Kurulu25 Kasım 2024 Pazartesi 12:38KIBRIS
- Güneş: “Rüzgarın hızı saatte 118 kilometrenin üzerine çıktı”Meteoroloji Dairesi Müdürü Sinan Güneş, Serdarlı, Mallıdağ ve Kaleburnu’nda dün rüzgarın hızının saatte 118 kilometrenin üzerine çıktığını kaydetti. Birçok bölgede etkili olan kuvvetli rüzgarlarla ilgili Türk Ajansı Kıbrıs’a (TAK) konuşan Güneş, “Fırtına25 Kasım 2024 Pazartesi 12:33KIBRIS
- Başbakan Üstel, ülkemizi etkisi altına alan olumsuz hava koşuları nedeni ile açıklama yaptı:’İlgili kurumlar aracılığı ile meydana gelen hasarlara müdahale ediyor, daha büyük bir felakete maruz kalmamak adına gerekli önlemleBaşbakan Ünal Üstel, ülkemizi etkisi altına alan olumsuz hava koşuları nedeni ile açıklama yaptı. Üstel açıklamasında, ‘Ülkemizi etkisi altına alan şiddetli fırtına devam ediyor.24 Kasım 2024 Pazar 22:33KIBRIS
- Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı olumsuz hava koşullarının yarın da devam edeceğini belirterek, tedbirli olunmasını istediTarım ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, ülke genelinde etkili olan olumsuz hava koşulları nedeniyle, özellikle seralar, barınaklar ve balıkçılar başta olmak üzere tüm tarımsal üretim sektörlerinde ciddi hasarlar oluştuğunu ve tehlikenin yarın da devam edeceği24 Kasım 2024 Pazar 22:18KIBRIS
- Boğaz Piknik alanında fırtınaya rağmen ateş yakan dört kişi hakkında yasal işlemBoğaz Piknik alanında, şiddetli fırtınaya rağmen ateş yakıp, tehlike yaratan dört kişi Girne Polis Müdürlüğü ekipleri tarafından anında tespit edilerek, ateş söndürüldü. Polis Basın Subaylığı’ndan verilen bilgiye göre, olay bugün saat 18.24 Kasım 2024 Pazar 21:46KIBRIS
- Cumhurbaşkanı Tatar, ülkeyi etkisi altına alan olumsuz hava koşulları nedeniyle mesaj yayımladıCumhurbaşkanı Ersin Tatar, ülkede kuvvetli fırtına nedeni ile meydana gelen hasarlardan dolayı geçmiş olsun mesajı yayımladı. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, yayımladığı mesajda, ülkeyi etkisi altına alan kuvvetli rüzgar nedeni ile yaşanan zarar ziyandan dolay24 Kasım 2024 Pazar 21:46KIBRIS
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2013 Ada Haber
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.