PUTİN TUTUKLANABİLİR Mİ?
Uluslararası Ceza Mahkemesi, Rusya Devlet Başkanı Putin için tutuklama kararı aldı. Ancak görevdeki bir başkanı tutuklamak ne kadar olası? Üstelik mahkemenin daha önce işlenen savaş suçlarına karşı tavrı aynı değil. Putin'in tutuklanma ihtimali ise d
![Putin tutuklanabilir mi?](https://www.kibrisadahaber.com/d/news/321588.jpg)
27 Mart 2023 Pazartesi 15:43
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) 17 Mart'ta , Putin ve 16 binden fazla Ukraynalı çocuğun Rusya'ya zorunlu sınır dışı edilmesini denetlediği iddia edilen Rus yetkili Lvova-Belova için tutuklama emri çıkardı. Ama görevdeki bir başkanı tutuklamak ne kadar kolay? Bu kararın hükmü var mı? Bu soruların yanıtları merak konusu...
UCM, yargı yetkisini sadece UCM'nin Roma Statüsü'nü imzalayan ve onaylayan ülkelerde işlenen savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi ağır suçlara yönelik olarak kullanabiliyor. Rusya, Roma Statüsü'nü imzalamamış ve onaylamamış bir ülke, bu nedenle UCM'nin Rusya lideri Vladimir Putin gibi Rus vatandaşlarını tutuklama veya yargılama yetkisi de bulunmuyor.
Peki, tüm bunlar bilindiği halde mahkemenin bu kararının ardından ne gibi senaryolar görebiliriz? Hacettepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Uluslararası Hukuk Öğretim Üyesi Dr. Onur Uraz, UCM kararının ardındaki merak edilenleri yanıtladı.
“UCM bir hukuk silahı olma yolunda”
Bu karardan önce, UCM'nin daha önce bu tür kararları kimler için aldığı da önemli. Misal, Irak ve Afganistan'da işlenen savaş suçları gibi... Uraz, başta George W. Bush ve Tony Blair olmak üzere üst düzey devlet yetkililerinin mahkemenin radarına takılmamış olduğunu belirtiyor.
Ayrıca, mahkemenin üyesi olmadığı halde Türkiye için de aldığı kararları mevcut. Öyle ki, FETÖ ve PKK/PYD üyelerine yönelik yürütülen meşru uluslararası operasyonların insanlığa karşı suç teşkil ettiğine dair isnat yine UCM'ye ait. Dr. Uraz öncelikle mahkemenin bu gibi seçici bir adalet anlayışına sahip olduğunu ve eleştirildiğine dikkati çekiyor.
“UCM, Irak ve Afganistan'da işlenen suçlar için ABD’nin üst düzey devlet yetkililerini yargılamamıştı, ancak son zamanlarda Çin, Türkiye ve Putin hakkında soruşturma açılması tartışmalarının UCM'nin seçici bir adalet uyguladığı eleştirilerini beraberinde getiriyor. Bu durum, UCM'nin özgür batı dışındaki dünya için bir hukuk silahı olma tehlikesinin arttığını gösteriyor.”
UCM’nin yetkileri ne?
UCM, Roma Statüsü'nün hükümlerine göre çalışıyor. Bugüne kadar ise 123 ülke, Roma Statüsü'nü imzalamış ve 123'ü de bu statüyü onaylamış. Mahkemenin asli amacı ise savaş suçları ve insan hakları ihlalleri gibi ciddi suçlarla mücadele etmek. Mahkemeye üye olan ülkelerden biri de Ukrayna. Buna göre, "Putin'in Ukrayna'da gerçekleşen fiilleriyle ilgili yargılama olabilir" diyor Uraz.
“Mahkeme, sadece nüve suçlarla yani soykırım suçu, insanlığa karşı suçlar, savaş suçları ve saldırı suçu ile sınırlı ve üye ülkelerde işlenen suçlarla ilgili yargı yetkisine sahip. Üç durumda yargı yetkisi doğabilir: Üye ülke sınırlarında işlenen suçlar, üye ülke vatandaşı tarafından işlenen suçlar ve BM Güvenlik Konseyi tarafından yetkilendirme. Mahkeme, ulusal sistemler yetersiz kaldığında devreye girer ve tamamlayıcı niteliktedir. Ukrayna, Putin'in aleyhine çıkarılan tutuklama kararına ilişkin yargı yetkisini tanıdı ve Putin'in Ukrayna'da gerçekleşen fiilleriyle ilgili yargılama yapabilirler.
UCM Statüsü'nün 28. maddesi, üstlerin astların yaptığı fiillerden sorumlu tutulmasını düzenleyen bir hükümdür. Bu maddeye göre, sahada gerçekleştiği iddia edilen fiiller Putin ile ilişkilendirilebilir ve Putin, etkin otorite ve kontrol sahibi olarak, astlarının yaptığı bu fiillerden dolayı sorumlu tutulabilir. Yani Putin, sahada gerçekleştiği iddia edilen suçlarla doğrudan ilişkili olmasa bile, suçların gerçekleşmesinde etkin kontrol sahibi olarak sorumlu tutulabilir.”
"UCM ve devlet başkanlarına dair kanunlarda çelişki var"
Uraz, UCM Statüsü'nün 58. maddesi gereğince görevdeki bir devlet başkanının tutuklanmasının mümkün olduğunu belirtiyor. Ancak bu tutuklama kararının fiziksel olarak uygulanmasının oldukça zor olabileceğini de vurguluyor. Öte yandan Dr. Uraz, devlet başkanlarıyla ilgili kanun açısından bir çelişkiye de işaret ediyor.
“Üye devletlerin, UCM kararlarını uygulama yükümlülüğüne sahip olduğu, ancak bu uygulamanın pratikte zorluğu nedeniyle, daha önce de benzer kararların uygulanmadı. Bununla birlikte, devlet başkanı bağışıklığı ilkesi ile UCM'nin 27. maddesi arasındaki çelişki hukuki tartışmaların da odağında.”
Uraz’ın burada bahsettiği çelişki, devlet başkanının bağışıklığı ilkesi ile Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) 27. maddesi arasındaki çatışmaya bir atıf. Bağışıklık ilkesi, devlet başkanlarının, ülkelerinin yargı yetkisi dışındaki mahkemelerde yargılanmalarını engellerken, UCM'nin 27. maddesi, savaş suçları, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi ciddi suçlar için hiçbir kişinin bağışıklığı olmadığını belirtiyor. Uraz, bu nedenle, devlet başkanlarına bağışıklık veren ulusal yasalar ile UCM'nin yargı yetkisi arasında bir çatışmanın olduğunun altını çiziyor.
“Batı ispat arayışında”
Peki, Batı’nın bu kararı uygulatması mümkün mü? Uraz, Putin'in tutuklanıp tutuklanamayacağı noktasında uluslararası hukukun tutumunun farklı olduğuna değiniyor.
“Batı akademik camiasındaki birçok akademisyen ve devlet görevlisi Putin’in tutuklanması kararının uluslararası hukuka uygun olduğunu ispatlamak için yarışa girmiş durumda. Uluslararası ceza hukukçuları, Putin'in tutuklanmasının uluslararası hukuka uygun olup olmayacağı konusunda farklı görüşler belirtiyorlar. Ancak genel olarak, Putin hakkında bir BMGK kararı olmadığı için ve UCM üyeliği, devletler arasındaki bağışıklığa saygı duyulması ilkesini ortadan kaldırmadığı için, Putin'in tutuklanması mümkün görünmüyor.”
4 senaryoda Putin’in tutuklanması
Tutuklamanın gerçekleşmesi için Uraz, 4 senaryo çiziyor. Bu olasılıklar tamamen temsili ama uluslararası hukukun kuralları her zaman aynı hükümleri veriyor.
“Putin'in tutuklanması için 4 ihtimal var: Rusya'da köklü bir yönetim değişikliği, Böyle bir değişiklik gerçekleşse dahi, Rus devlet kültüründe eski bir devlet başkanın bu şekilde teslim edilmesi yeri olmayan bir eylemdir. O sebeple UCM için en pozitif olan bu ihtimal uzak görünmektedir.
İkinci ihtimal, Putin’in seyahat ettiği bir UCM üyesi ülke tarafından tutuklanarak UCM’ye teslim edilmesidir. Yukarıda açıklanan hukuka aykırılığın ötesinde, siyasi olarak, nükleer bir süper gücün devlet başkanına yönelik böyle bir girişimde bulunabilecek bir devletin var olup olmadığını okuyucunun takdirine bırakıyorum.
Üçüncü ihtimal krizin uzaması, Putin’in UCM ülkelerine seyahat etmekten imtina etmesi ve günün birinde vefatı ile dosyanın kapanmasıdır.
Son ihtimal ise, Ukrayna krizinin siyasi olarak çözülmesi sonucu gelecek baskı ile kararın geri alınması veya – daha da kötüsü- siyasi konjonktürün değişmesi ile Rusya’nın UCM üyesi ülkelerle ilişkilerini düzeltmesi ve UCM kararının kendi üyelerince uygulanmayarak Putin’in serbestçe bu ülkeleri ziyaret etmesidir. Bu son ihtimal UCM’nin zaten sallantıda olan güvenilirliğini ve etkinliğini tamamı ile yerle bir eder."
TRT
GALERİLER
Cumhurbaşkanı Tatar 3. Raşit Özsağlam Tavla Turnuvası’na katıldıCumhurbaşkanı Ersin Tatar 3. Raşit Özsağlam Tavla Turnuvası’na katıldı. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Yiğitler Köyü Festival Alanında düzenlenen 3. Raşit Özsağlam Tavla Turnuvası’na katıldı.07 Eylül 2024 Cumartesi 18:38KIBRIS
Yılmaz’dan Gazimağusa’da önemli mesajlar: “Tarım ve narenciyeye katkıyı sürdüreceğiz”Başbakanlık Organizasyonu ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Başbakan Ünal Üstel, Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçisi Yasin Ekrem Serim ile birlikte Gazimağusa’da halkla buluştu.07 Eylül 2024 Cumartesi 18:08KIBRIS
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhurbaşkanı Tatar’ın doğum gününü kutladıTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın doğum gününü kutladı. Erdoğan, Tatar’a gönderdiği kutlama mesajında şunları kaydetti: “Sayın Cumhurbaşkanı, değerli kardeşim, doğum gününüzü en kalbi dileklerimle kutluyo07 Eylül 2024 Cumartesi 16:03KIBRIS
Başbakan Üstel Maraş Buluşması’nda konuştu: Biz her zaman Anavatanımız Türkiye ile el ele, kol kola bütün zorlukların önünü aşarak yolumuza devam ediyoruzBaşbakan Ünal Üstel, Başbakanlık tarafından Maraş MAGEM’de Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın da katıldığı “ Maraş Buluşması” etkinliğinde “Biz her zaman Anavatanımız Türkiye Cumhuriyeti ile el ele, kol kola bütün zorlukların önünü aşarak07 Eylül 2024 Cumartesi 15:38KIBRIS
Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz Maraş Buluşması’nda konuştu: “Derdimiz, millete hizmet etmek, sizlerin sorunlarını çözmek, daha müreffeh ortamda yaşamanızı sağlamak”Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz katıldığı “Maraş Buluşması” etkinliğinde “Derdimiz millete hizmet etmek, sizlerin sorunlarını çözmek, daha müreffeh daha iyi bir ortamda yaşamanızı sağlamak.07 Eylül 2024 Cumartesi 15:28KIBRIS
Yılmaz, Gazimağusa’da vatandaşlarla biraraya geldiTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Başbakan Ünal Üstel, Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçisi Yasin Ekrem Serim ile birlikte Gazimağusa’da halkla buluştu. Etkinlikte, bazı Bakanlar, milletvekilleri ve çok sayıda üst düzey yetkili de haz07 Eylül 2024 Cumartesi 13:03KIBRIS
Fitch, Türkiye’nin kredi notunu yükselttiUluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin kredi notunu “B+”dan “BB-“ye yükseltirken, not görünümünü durağana çevirdi. Fitch Ratings, Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmesini açıkladı.07 Eylül 2024 Cumartesi 09:26KIBRIS
17. Uluslararası Tatlısu Harnup ve Halk Dansları Festivali başladı17. Uluslararası Tatlısu Harnup ve Halk Dansları Festivali başladı. Tatlısu Belediyesi Halk Dansları Topluluğu’nun gösterisiyle başlayan törende ilk konuşmayı Tatlısu Belediye Başkanı Hayri Orçan yaptı.07 Eylül 2024 Cumartesi 08:33KIBRIS
“Gaziler ve Askeri Hastanelere İlişkin Protokol” imzalandıTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Başbakanı Ünal Üstel, “Gaziler ve Askeri Hastanelere İlişkin Protokol” imzaladı. Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği Rezidansında yer alan imza törenine, Sağlık Bakanı Hakan Dinçyürek, Ç06 Eylül 2024 Cuma 20:38KIBRIS
Cumhurbaşkanı Tatar vurguladı:Bir görüşme süreci başlayacaksa bizim taleplerimizin de yerine getirilmesi ısrarımı New York’ta da dile getireceğimCumhurbaşkanı Ersin Tatar, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün teyidiyle müzakere zemininde bir araya gelinebileceğini son 4 yıldır dile getirdiğini, bunu 22 Eylül’de gideceği New York’ta da ifade edeceğini kaydetti.06 Eylül 2024 Cuma 20:33KIBRIS
VİDEOLAR
ABD’de çift dal yapan Eygi, kendini Filistin’e desteğe adadıWashington Üniversitesinde hem psikoloji hem de Orta Doğu Dilleri’nde çift dal yapan Türk-Amerikan vatandaşı Ayşenur Ezgi Eygi, İsrail’in işgaline karşı Filistin’e destek vermek için gittiği Batı Şeria’da İsrail askerlerince öldürü07 Eylül 2024 Cumartesi 09:58DÜNYA
Yılmaz: “KKTC’de elektrik tüketim talebindeki artışa yönelik kurulması planlanan 5 santralin 4’ü işletimde, 5’incisi ise hafta sonu devreye girecek”Türkiye Cumhuriyeti (TC) Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, elektrik tüketim talebindeki artışın karşılanması için kurulması kararlaştırılan 125 megawatt’lık 5 mobil treyler elektrik santralinin 4’ünün işletildiğini, 1 santralin ise taşıma sürecinin06 Eylül 2024 Cuma 19:38KIBRIS
Cumhurbaşkanı Tatar ile Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz inşaat alanında incelemelerde bulunduCumhurbaşkanı Ersin Tatar ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Yerleşkesi ve Cumhuriyet Meclis Binaları inşaat alanını inceldi. Tatar ile Yılmaz’a, Başbakan Ünal Üstel, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçisi Ya06 Eylül 2024 Cuma 18:58KIBRIS
Yılmaz:Kuzey Kıbrıs, geçmişle mukayese edilemeyecek bir noktaya gelmiş durumda…Önümüzdeki dönemde çok daha ileriye gidecekTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz KKTC’yi ziyaretinde ilk ziyareti Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’a yaptı. Tatar ile görüşen Yılmaz daha sonra enerji arz güvenliği toplantısına geçti.06 Eylül 2024 Cuma 18:58KIBRIS
Tatar:Türkiye üzerinden enterkonnekte sisteme bağlanılması bu adanın geleceği bakımından fevkalade önemlidirCumhurbaşkanlığı’nda yapılan “KKTC’nin Enerji Arz Güvenliği” istişare toplantısı tamamlandı. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Zorlu Töre, Başbakan Ünal Üstel, TC Lefkoşa Büyü06 Eylül 2024 Cuma 18:53KIBRIS
Dinçyürek:Kamuoyu müsterih olsun. Beyin cerrahisi ameliyatları en üst seviyede, güvenle ve uygun şartlarda yapılmaktadırSağlık Bakanı Dr. Hakan Dinçyürek, son günlerde sosyal medya ve medyada beyin cerrahisi ameliyatlarının durma noktasına geldiği ve ameliyatların ilkel koşullarda yapıldığı yönündeki iddialara ilişkin bir açıklama yaptı.06 Eylül 2024 Cuma 15:38KIBRIS
Cumhurbaşkanlığında gündem enerji ve arz güvenliğiCumhurbaşkanlığı’nda devlet ve hükümet yetkilileri ile TC Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın katılımıyla enerji ve arz güvenliği konusunda toplantı yapılıyor. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın, TC Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ı kabulünün ardın06 Eylül 2024 Cuma 15:08KIBRIS
Cumhurbaşkanı Tatar, TC Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’ı kabul ettiCumhurbaşkanı Ersin Tatar, temas ve incelemelerde bulunmak üzere ülkede bulunan Türkiye Cumhuriyeti (TC) Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ı kabul etti. Cumhurbaşkanlığında yer alan kabul saat 14.06 Eylül 2024 Cuma 14:38KIBRIS
Yılmaz:Kıbrıs Türkü kardeşlerimizin maruz kaldığı insanlık dışı izolasyon son bulmalıTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Kıbrıs Türklerinin özden gelen hakları olan egemen eşitlik ve eşit uluslararası statüleri tescil edilmeden yeni bir müzakere sürecine girişilmesinin söz konusu olmayacağını kaydetti.06 Eylül 2024 Cuma 11:38KIBRIS
Başbakan Üstel: “Türkiye ile KKTC arasındaki ilişkiler finansal değil yaşamsal”Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Kıbrıs Türklerinin özden gelen hakları olan egemen eşitlik ve eşit uluslararası statüleri tescil edilmeden yeni bir müzakere sürecine girişilmesinin söz konusu olmayacağını kaydetti.06 Eylül 2024 Cuma 11:38KIBRIS
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2013 Ada Haber
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.