RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI KÜRESEL EKONOMİYİ NASIL ETKİLEDİ?
Ukrayna'da Moskova'yla Batı arasında sahada yaşanan savaş, ekonomik olarak da devam ediyor. Gıda güvensizliğinden enerji tedarikine krizin etkileri 2022’de olduğu gibi 2023’de de bütün dünyada hissedilecek.
![Rusya-Ukrayna Savaşı küresel ekonomiyi nasıl etkiledi?](https://www.kibrisadahaber.com/d/news/320386.jpg)
14 Mart 2023 Salı 16:58
Dünyayı kasıp kavuran COVİD-19 salgını, Avrupa’dan Asya’ya, Afrika’dan Amerika’ya üretim ve lojistik hatlarını ciddi anlamda baltaladı. Alınan tedbirler ve aşının bulunmasının ardından 2022, dünya ekonomisi için “toparlanma yılı” olarak görülüyordu.
Ancak Rusya’nın uzun süredir Ukrayna çevresinde yaptığı askeri yığınak, bütün yalanlamalara rağmen 24 Şubat 2022’de büyük bir saldırıya dönüştü. Karadeniz’in kuzeyinde, geniş düzlüklere sahip Ukrayna ve Rusya, hem enerji hatları bakımından hem de gıda güvenliği konusunda dünya için hayati önemdeydi.
Kış aylarında başlayan savaş, baharda yeşermeye başlayacak buğday tarlalarının ekilememesine neden olurken, Avrupa’da enerji konusunda büyük bir korku başladı.
Savaştan önce Ukrayna ve Rusya gaz, petrol, tahıl ve yemeklerde kullanılan ayçiçek yağının önemli üretici ve ihracatçılarıydı. Savaşın başlamasından bu yana Ukrayna'da tarımın sekteye uğraması ve Rusya'nın Karadeniz limanlarını abluka altına alması tedarikleri felç etti.
Bunlar küresel ticareti yapılan emtialar olduğundan, dünya genelinde fiyatların çok fazla artmasına yol açtı.
ABD’nin LNG tedariki Avrupa için önemli bir seçenek haline gelirken, Suudi Arabistan’ın başını çektiği OPEC+ ülkeleri petrol üretimini artırma taleplerine uzun süre kulaklarını tıkadı.
Gıdada ise durum farklı değildi. Örneğin İngiltere’de domates hem bulunamaz oldu hem de normalden çok daha pahalıya satıldı. Zira İngiltere ve Hollanda’daki sera üreticileri artan enerji fiyatlarının maliyetleri etkilediğinden şikayet ediyordu.
Dünya genelinde ekmek üreten fırından lojistik firmalarına, demir-çelik sektöründen tarlasını süren çiftçiye kadar Ukrayna-Rusya Savaşı’ndan etkilenmeyen sektör kalmadı. Zira, dünyada enerji ve gıda krizini patlatacak ve bu kadar geniş alana yayacak bir kriz ancak Karadeniz kuzeyinde çıkabilirdi.
Şimdi gelin, krizin enerji ve gıda alanlarında neler ürettiğini ve neleri üretmesinin beklendiğini birlikte inceleyelim...
2022 yılında enerji ve gıda krizinin ve dolayısıyla artan enflasyonun temel nedenlerinden biri olan Rusya-Ukrayna savaşı, 2023 için risk alanlarından birini oluşturuyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Ukrayna konusunda geri adım atıp atmayacağı belirsizliğini korurken iki tarafın da ateşkes sağlamaya istekli olmaması, krizin büyümesi ve uzamasını da beraberinde getiriyor.
Diğer yandan Kiev, NATO ve ABD'den savaş uçağı, taktiksel füze sistemi ve füze savunması gibi daha gelişmiş ve uzun menzilli silah taleplerinde bulunuyor. Bunlardan büyük bir kısmını ise tedarik etti.
Bu savaş, birbirleriyle bağlantılı pek çok riski barındırırken ABD ve NATO'nun Ukrayna'ya olası gelişmiş silah desteğinin Rusya açısından daha fazla soruna sebep olabileceği belirtiliyor.
Dünyanın dört bir yanındaki hükümetler ise, savunmasız hane halklarını ve işletmeleri sübvanse ederek krizin etkilerini hafifletmeye çalışırken, 2008 küresel mali krizinden ve COVİD pandemisinden kalan dağın üzerine daha fazla borç yığdı.
Batı'da enflasyonu (birçok ülkede çift haneli rakamlara) yükselterek ücretlerin satın alma gücünü azalttı ve merkez bankalarını talebi kısmak ve fiyat artışlarını kontrol altına almak için faiz oranlarını artırmaya sevk etti.
Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) son ekonomik görünüm raporunda, durumu şöyle özetliyor:
"Kalıcı enflasyon, yüksek enerji fiyatları, zayıf gerçek hane halkı geliri artışı, azalan güven ve sıkılaşan finansal koşulların hepsinin büyümeyi azaltması bekleniyor. Daha yüksek faiz oranları, enflasyonu makul hale getirmek için gerekse de borçlanan hane halkı ve şirketler için finansal zorlukları artıracak."
[Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası (Fed), enflasyonla mücadele için faiz artıran merkez bankalarının başında geliyor. Fotoğraf: AA]
ABD'de banka iflasları..
OECD’nin bu öngörüsünün ardından ABD’de 2008 krizinin ardından ilk defa banka iflasları gerçekleşti.
Tarihler 8 Mart’ı gösterdiğinde ilk önce Silikon Vadisi Bankası, iki gün sonra ise Signature Bankası’nın iflasları ABD Federal Mevduat Sigorta Kurumu (FDIC) tarafından açıklandı.
Uzmanlar, OECD’nin dikkat çektiği faiz artışlarının söz konusu bankaların iflaslarının arkasında yatan önemli nedenlerden biri olarak görüyor.
Enerji krizi
Rusya-Ukrayna savaşı sebebiyle Rusya ile Batı ülkeleri arasındaki ilişkinin gerilmesi, COVİD-19'un neden olduğu enerji krizini daha da şiddetlendirdi.
Özellikle enerji güvenliği konusunda endişe duyan Avrupa Birliği (AB), enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve Rusya'ya olan bağımlılığın azaltılmasına ilişkin adımlar atmaya çalıştı.
Ukrayna savaşı sebebiyle Rusya'ya yaptırım uygulayan Avrupa ülkelerine Rusya'dan doğal gaz akışı ciddi ölçüde azaldı.
Ayrıca Rusya, doğal gazı savaş öncesine oranla yüzde 80 düşürdü.Tedarik hacminin daralmasıyla Avrupa ülkelerinin enerji maliyetleri yükseldi. Özellikle 2022'nin ilk aylarından itibaren hızla artan doğal gaz ve elektrik fiyatları Avrupa başta olmak üzere tüm dünyayı etkiledi.
Ağustosta 346 avroya kadar çıkarak rekor kıran gaz fiyatları 105 avro seviyesinde seyrediyor. Gaz fiyatlarında yakın gelecekte ciddi bir düşüş beklenmiyor. Savaş nedeniyle derinleşen enerji krizinin 2023'te de sürmesi öngörülüyor.
Gıda güvensizliği
Gıda güvenliği konusunda savaştan en çok etkilenen ülkeler Ortadoğu ve Afrika’daki fakir ülkeler oldu.
Öyle ki, Türkiye’nin öncülük ettiği Tahıl Koridoru Anlaşması olmadan önce çoğu ülke neredeyse açlıkla ve ardından gelen iç huzursuzluklarla karşı karşıyaydı. Zira, Ortadoğu ve Kuzey Afrika'nın büyük kısmı Ukrayna'dan gelen tahıl ve yemeklik yağlara bağımlı.
Tahıl Koridoru ile bu sorun büyük ölçüde çözülmüş olsa da riskler devam ediyor. Gıda güvensizliği, 2023'te dünyanın gündeminde kalmaya devam edecek riskler arasında.
Dünya Gıda Programı (WFP), açlık ve kötü beslenmenin Orta Asya'yı, Kuzey Afrika'yı, Sahra bölgesini, Afrika Boynuzu'nu, Suriye, Yemen, Pakistan ve Afganistan gibi ülkeleri içerdiğini belirtiyor.
Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle sekteye uğrayan tahıl ihracatı ve tedarik zincirinin sekteye uğraması, gıda güvensizliğini hiç olmadığı kadar tırmandırdı.
Özellikle düşük gelirli Afrika ülkeleri, tahıl krizinden en çok etkilenen ülkelerin başında yer aldı.
TRT
GALERİLER
Cumhurbaşkanı Tatar 3. Raşit Özsağlam Tavla Turnuvası’na katıldıCumhurbaşkanı Ersin Tatar 3. Raşit Özsağlam Tavla Turnuvası’na katıldı. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Yiğitler Köyü Festival Alanında düzenlenen 3. Raşit Özsağlam Tavla Turnuvası’na katıldı.07 Eylül 2024 Cumartesi 18:38KIBRIS
Yılmaz’dan Gazimağusa’da önemli mesajlar: “Tarım ve narenciyeye katkıyı sürdüreceğiz”Başbakanlık Organizasyonu ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Başbakan Ünal Üstel, Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçisi Yasin Ekrem Serim ile birlikte Gazimağusa’da halkla buluştu.07 Eylül 2024 Cumartesi 18:08KIBRIS
Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Erdoğan, Cumhurbaşkanı Tatar’ın doğum gününü kutladıTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın doğum gününü kutladı. Erdoğan, Tatar’a gönderdiği kutlama mesajında şunları kaydetti: “Sayın Cumhurbaşkanı, değerli kardeşim, doğum gününüzü en kalbi dileklerimle kutluyo07 Eylül 2024 Cumartesi 16:03KIBRIS
Başbakan Üstel Maraş Buluşması’nda konuştu: Biz her zaman Anavatanımız Türkiye ile el ele, kol kola bütün zorlukların önünü aşarak yolumuza devam ediyoruzBaşbakan Ünal Üstel, Başbakanlık tarafından Maraş MAGEM’de Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın da katıldığı “ Maraş Buluşması” etkinliğinde “Biz her zaman Anavatanımız Türkiye Cumhuriyeti ile el ele, kol kola bütün zorlukların önünü aşarak07 Eylül 2024 Cumartesi 15:38KIBRIS
Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz Maraş Buluşması’nda konuştu: “Derdimiz, millete hizmet etmek, sizlerin sorunlarını çözmek, daha müreffeh ortamda yaşamanızı sağlamak”Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz katıldığı “Maraş Buluşması” etkinliğinde “Derdimiz millete hizmet etmek, sizlerin sorunlarını çözmek, daha müreffeh daha iyi bir ortamda yaşamanızı sağlamak.07 Eylül 2024 Cumartesi 15:28KIBRIS
Yılmaz, Gazimağusa’da vatandaşlarla biraraya geldiTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Başbakan Ünal Üstel, Türkiye’nin Lefkoşa Büyükelçisi Yasin Ekrem Serim ile birlikte Gazimağusa’da halkla buluştu. Etkinlikte, bazı Bakanlar, milletvekilleri ve çok sayıda üst düzey yetkili de haz07 Eylül 2024 Cumartesi 13:03KIBRIS
Fitch, Türkiye’nin kredi notunu yükselttiUluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’nin kredi notunu “B+”dan “BB-“ye yükseltirken, not görünümünü durağana çevirdi. Fitch Ratings, Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmesini açıkladı.07 Eylül 2024 Cumartesi 09:26KIBRIS
17. Uluslararası Tatlısu Harnup ve Halk Dansları Festivali başladı17. Uluslararası Tatlısu Harnup ve Halk Dansları Festivali başladı. Tatlısu Belediyesi Halk Dansları Topluluğu’nun gösterisiyle başlayan törende ilk konuşmayı Tatlısu Belediye Başkanı Hayri Orçan yaptı.07 Eylül 2024 Cumartesi 08:33KIBRIS
“Gaziler ve Askeri Hastanelere İlişkin Protokol” imzalandıTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Başbakanı Ünal Üstel, “Gaziler ve Askeri Hastanelere İlişkin Protokol” imzaladı. Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliği Rezidansında yer alan imza törenine, Sağlık Bakanı Hakan Dinçyürek, Ç06 Eylül 2024 Cuma 20:38KIBRIS
Cumhurbaşkanı Tatar vurguladı:Bir görüşme süreci başlayacaksa bizim taleplerimizin de yerine getirilmesi ısrarımı New York’ta da dile getireceğimCumhurbaşkanı Ersin Tatar, Kıbrıs Türk halkının egemen eşitliği ve eşit uluslararası statüsünün teyidiyle müzakere zemininde bir araya gelinebileceğini son 4 yıldır dile getirdiğini, bunu 22 Eylül’de gideceği New York’ta da ifade edeceğini kaydetti.06 Eylül 2024 Cuma 20:33KIBRIS
VİDEOLAR
ABD’de çift dal yapan Eygi, kendini Filistin’e desteğe adadıWashington Üniversitesinde hem psikoloji hem de Orta Doğu Dilleri’nde çift dal yapan Türk-Amerikan vatandaşı Ayşenur Ezgi Eygi, İsrail’in işgaline karşı Filistin’e destek vermek için gittiği Batı Şeria’da İsrail askerlerince öldürü07 Eylül 2024 Cumartesi 09:58DÜNYA
Yılmaz: “KKTC’de elektrik tüketim talebindeki artışa yönelik kurulması planlanan 5 santralin 4’ü işletimde, 5’incisi ise hafta sonu devreye girecek”Türkiye Cumhuriyeti (TC) Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, elektrik tüketim talebindeki artışın karşılanması için kurulması kararlaştırılan 125 megawatt’lık 5 mobil treyler elektrik santralinin 4’ünün işletildiğini, 1 santralin ise taşıma sürecinin06 Eylül 2024 Cuma 19:38KIBRIS
Cumhurbaşkanı Tatar ile Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz inşaat alanında incelemelerde bulunduCumhurbaşkanı Ersin Tatar ile Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanlığı Yerleşkesi ve Cumhuriyet Meclis Binaları inşaat alanını inceldi. Tatar ile Yılmaz’a, Başbakan Ünal Üstel, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçisi Ya06 Eylül 2024 Cuma 18:58KIBRIS
Yılmaz:Kuzey Kıbrıs, geçmişle mukayese edilemeyecek bir noktaya gelmiş durumda…Önümüzdeki dönemde çok daha ileriye gidecekTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz KKTC’yi ziyaretinde ilk ziyareti Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’a yaptı. Tatar ile görüşen Yılmaz daha sonra enerji arz güvenliği toplantısına geçti.06 Eylül 2024 Cuma 18:58KIBRIS
Tatar:Türkiye üzerinden enterkonnekte sisteme bağlanılması bu adanın geleceği bakımından fevkalade önemlidirCumhurbaşkanlığı’nda yapılan “KKTC’nin Enerji Arz Güvenliği” istişare toplantısı tamamlandı. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Zorlu Töre, Başbakan Ünal Üstel, TC Lefkoşa Büyü06 Eylül 2024 Cuma 18:53KIBRIS
Dinçyürek:Kamuoyu müsterih olsun. Beyin cerrahisi ameliyatları en üst seviyede, güvenle ve uygun şartlarda yapılmaktadırSağlık Bakanı Dr. Hakan Dinçyürek, son günlerde sosyal medya ve medyada beyin cerrahisi ameliyatlarının durma noktasına geldiği ve ameliyatların ilkel koşullarda yapıldığı yönündeki iddialara ilişkin bir açıklama yaptı.06 Eylül 2024 Cuma 15:38KIBRIS
Cumhurbaşkanlığında gündem enerji ve arz güvenliğiCumhurbaşkanlığı’nda devlet ve hükümet yetkilileri ile TC Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın katılımıyla enerji ve arz güvenliği konusunda toplantı yapılıyor. Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın, TC Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ı kabulünün ardın06 Eylül 2024 Cuma 15:08KIBRIS
Cumhurbaşkanı Tatar, TC Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz’ı kabul ettiCumhurbaşkanı Ersin Tatar, temas ve incelemelerde bulunmak üzere ülkede bulunan Türkiye Cumhuriyeti (TC) Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ı kabul etti. Cumhurbaşkanlığında yer alan kabul saat 14.06 Eylül 2024 Cuma 14:38KIBRIS
Yılmaz:Kıbrıs Türkü kardeşlerimizin maruz kaldığı insanlık dışı izolasyon son bulmalıTürkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Kıbrıs Türklerinin özden gelen hakları olan egemen eşitlik ve eşit uluslararası statüleri tescil edilmeden yeni bir müzakere sürecine girişilmesinin söz konusu olmayacağını kaydetti.06 Eylül 2024 Cuma 11:38KIBRIS
Başbakan Üstel: “Türkiye ile KKTC arasındaki ilişkiler finansal değil yaşamsal”Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Kıbrıs Türklerinin özden gelen hakları olan egemen eşitlik ve eşit uluslararası statüleri tescil edilmeden yeni bir müzakere sürecine girişilmesinin söz konusu olmayacağını kaydetti.06 Eylül 2024 Cuma 11:38KIBRIS
- Geri
- Ana Sayfa
- Normal Görünüm
- © 2013 Ada Haber
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.